Une Jeunesse Allemande

Commentaar bij aflevering #4 op 24 augustus 2016

De speelfilm Der Baader Meinhof Complex uit 2008 van regisseur Uli Edel is een documentaire reconstructie van de opkomst en ondergang van de Rote Armee Fraction. Het doel van de filmmaker was om alles kloppend te maken; het weer van de dag en de plaatsen van handeling, de nummerplaten van de vluchtvoertuigen, de dialoog op basis van rechtbankverslagen, de kleding waarin de gewonde Andreas Baader voor zijn aanhouding uit een garagebox komt. Veel van deze details – vaak allerminst kleinigheden – zijn bekend, de R.A.F. is een veelvuldig becommentariëerde gebeurtenis uit onze recente geschiedenis. Ook de scenes waar geen verslaggeving van is komen in deze indrukwekkende speelfilm waarachtig over. Gudrun Ensslin (1940-1977) die met haar ouders ruzie maakt. Ulrike Meinhof (1934-1976) die haar echtgenoot op overspel betrapt. Andreas Baader (1943-1977) joy rijdend in een gestolen Porsche.
 Une Jeunesse Allemande van Jean-Gabriel Périot uit 2015 begint met het beeld van een Arriflex filmcamera, een voice over spreekt intussen teksten van Foucault, Flusser, Derrida en Barthes over de eigenschappen van het voorwerp. Périot brengt hiermee een homage aan het middel dat zijn documentaire over de opkomst van de R.A.F. mogelijk heeft gemaakt. In zijn film laat hij zien waar de leden van de meest gevreesde Westerse verzetsbeweging zich voor hun ondergronds gaan mee bezig hielden; het blijkt dat hun cultuurkritiek en politieke strijd vaak cinematografisch, performatief en mediamiek vorm kreeg. Holger Meins (1941-1974) was filmmaker, Baader student aan de kunstacademie. Meinhof was een vooraanstaande publicist die ondanks haar radicale ideeën in discussieprogramma’s – vaak als enige vrouw in het gezelschap – op televisie te zien was.

Ook voor hun tegenstanders was ‘beeld’ (Bild) in de brede zin van het woord overigens een strijdmiddel. Susan Sontag had al eerder op het wapenkundige aspect van opname apparatuur gewezen; je richt de camera en je schiet. Het beeld van de Arriflex in Une Jeunesse Allemande volgt op een opname van een jongeman die met een pistool op de toeschouwer richt.

J.D.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s